Wat is AIP?

Een specifiek eliminatiedieet

Het AIP-dieet, voluit het paleo auto-immuun protocol dieet, is specifiek ontworpen voor mensen met auto-immuunziekte en chronische klachten. Het is een eliminatiedieet, wat betekent dat bepaalde voedingsmiddelen een tijdlang strikt vermeden worden. Daarna kan je de meeste van deze producten één per één weer invoeren en kijken hoe je lichaam erop reageert. Gaat het goed, dan kan je dat product voorzichtig weer gaan gebruiken. Merk je klachten op, dan vermijd je het beter nog een tijdje.

De aangeraden eliminatieperiode is minstens 30 dagen. Maar twee of drie maanden geeft vaak een beter resultaat.

Image

Wetenschap en resultaten

De basis voor dit dieet werd gelegd door Loren Cordain, professor in de gezondheidswetenschappen. In 2010 werd het opgetekend door biochemisch onderzoeker Rob Wolf, die er zijn colitis ulcerosa mee genas. Sarah Ballantyne, dokter in de medische biofysica en zelf ook auto-immuunpatiënt, schreef er het dikke boek ”The Paleo Approach” (2014) over, dat haarfijn uitlegt waarom bepaalde voeding klachten kan opleveren, met uitgebreide wetenschappelijke onderbouwing. Haar boek werd een bestseller in de VS.

Enkele recente studies* naar de werking van dit genezende dieet toonden intussen positieve resultaten, verdere studies zijn aan de gang. Vooral interessant zijn de vele duizenden getuigenissen van patiënten die met het AIP hun symptomen aanzienlijk konden reduceren. Een deel van hen bereikte zelfs volledige remissie.

Let wel: naast het aanpassen van de voeding en leefstijl wordt door AIP-deskundigen stellig aangeraden om met een arts de oorzaken van je ziekte op te sporen en behandelen.

Hoe werkt dit dieet?

Het AIP-dieet houd alle mogelijke stoffen uit je lichaam weg die ontsteking veroorzaken, de darmwand beschadigen, je bloedsuiker en hormoonspiegel in onbalans brengen en de auto-immuunrespons verergeren. De ingrediënten die wél op het menu staan zitten tjokvol nuttige stoffen. Die geven je kracht en energie.

Als je bedenkt dat auto-immuunziekten ontstekingsziekten zijn en dat voeding een enorme invloed heeft op die ontstekingsgraad, snap je al dat een anti-inflammatoir dieet tot heel mooie resultaten kan leiden. Ook de gezondheid van je darmen is essentieel. Werken die niet goed, dan kan je de nuttige stoffen uit je eten gewoonweg niet opnemen. Zo loop je allerlei tekorten op, je voelt je moe en zwak. Mensen met chronische ziekte hebben ook vaak een beschadigde (lekke) darm, wat de kans op voedselintoleranties vergroot. Het immuunsysteem is constant in de weer en dat vreet energie.

Met het AIP-dieet maak je het je lichaam gemakkelijk. Je immuunsysteem komt tot rust. Je darm krijgt de kans zich te herstellen. En je sterkt aan. Daardoor kunnen klachten afnemen en soms zelfs helemaal verdwijnen.

Kijk, jij hebt misschien een innige liefdesverhouding met chocoladecake. Of met de spaghetti Carbonara van je oma. Dat begrijp ik. Maar misschien zijn dat net de dingen die ongemerkt bijdragen tot je ziekte. Als je echt wilt opknappen, is het geen gek idee om eens te testen hoe je je voelt zonder. (En lekkere AIP-versies maken!) Later kan je ze dan weer gaan uitproberen en zien of de liefde van twee kanten komt.

Image

Wat je wel eet

De basis van het genezende AIP-dieet zijn pure, onbewerkte ingrediënten zonder barcode. Deze zitten vol voedingsstoffen en geven je gezondheid een boost. Je eet lekker veel groenten, fruit, vlees, vis en zeevruchten, wat kruiden, zout en een zeer matige hoeveelheid natuurlijke zoetstoffen. Er zijn zelfs meelsoorten om AIP-gebakjes mee te maken.

Op deze pagina vind je de volledige voedingslijsten van het AIP-dieet: AIP-OKÉ.

Deze etenswaren voorzien je van alles wat je nodig hebt, koolhydraten, vetten, proteïnen – en een heleboel vitaminen, mineralen, sporenelementen en antioxidanten. Pluspunt: je kan er echt heerlijk mee koken. Kijk maar de pagina met AIP-recepten.

Extra aandacht krijgen de “superfoods” binnen het AIP. Die zijn echt krachtvoer en een geconcentreerde bron van onder andere omega 3 vetzuren, foliumzuur, calcium, magnesium, collageen, zink en ijzer. Daarbij moet je je niets exotisch voorstellen. Onder superfoods verstaan we voornamelijk lokale ingrediënten zoals orgaanvlees, vette vis, zeevruchten, groene bladgroenten, bessen en diep gekleurde vruchten, koolsoorten en bottenbouillon.

Geen poespas

Het AIP is een dieet zonder veel poespas. Geen afmeten van grammetjes of calorieën. Geen regels over voedselcombinaties, vetgehalte, koolhydraten of beperkte etenstijden. Je schuift gewoon aan bij het AIP-buffet en schept op je bord wat je graag lust, zoveel je maar wilt en zo vaak als je trek hebt.

De enige beperking betreft zoetigheden, die gebruik je best met mate. Want te veel zoets geeft ontstekingen en verstoort je bloedsuikerspiegel.

Voor een goede balans wordt aangeraden om je bord minstens voor de helft te vullen met een grote variëteit aan groenten. Dat vul je verder aan met vis, vlees of zeevruchten, wat vetstof en fruit.

Meer tips om balans te vinden in je AIP-maaltijden vind je in dit artikel.

Image

Wat je gaat schrappen

De lijst van wat je niet eet, ziet er in het kort zo uit: granen, melk, eieren, zaden, noten, peulvruchten, planten van de nachtschadefamilie, industrieel verwerkte vetten, chemische toevoegingen en aroma’s, alcohol. En verder natuurlijk ook alles waarvan je weet dat je er allergisch of gevoelig voor bent.

De volledige lijst van niet-AIP voedingsmiddelen vind je hier: AIP? Nee!

Je hebt al door dat kaascroissantjes en chocomelk van de tafel zijn verdwenen. Niet getreurd. Wat je ervoor terugkrijgt is zo veel beter: een lijf dat geneest en een zonnige toekomst. Overigens, sommige van deze dingen zal je na een tijdje wél weer kunnen eten.

Alleen van gluten wordt aangeraden ze blijvend te vermijden. Deze proteïnen uit granen lijken sterk op menselijke proteïnen, waardoor ze een auto-immuunrespons kunnen uitlokken.

Of dat niet erg beperkend is, zoveel schrappen? En heel veel extra moeite om broodmaaltijden te vervangen door groenten, vis en vlees?

Overweeg hoeveel moeite het je nu kost om te leven met een chronische aandoening. Op hoeveel manieren beperkt dat je vrijheid? Met dit dieet zal je meer tijd steken in je voeding, dat is waar. Maar een nieuw eetpatroon wordt ook routine. Het wordt makkelijker. Vooral als je meer energie krijgt!

En ik weet niet hoe het met jou zit, maar persoonlijk zit ik liever wat vaker in mijn keuken dan bij de dokter of in het ziekenhuis.

Een genezende leefwijze

Het paleo auto-immuunprotocol gaat verder dan voeding alleen. Er wordt ook een leefwijze geadviseerd die je de beste kans geeft op beterschap. Logisch ook. Al eet je nog zo veel superfoods, als de manier waarop je leeft je ziek maakt, is het dweilen met de kraan open.

Voldoende slaap en rust. Buiten komen en wat bewegen. Stress beperken. Je emoties een plaats geven. Mensen om je heen hebben die je steunen en waar je je veilig bij voelt. Stoppen met werken als je moe bent. En ruimte maken voor de dingen waar je blij van wordt… We weten allemaal hoe weldadig dat is. Alleen weten we niet altijd hoe we het in de praktijk moeten brengen. Zeker niet met een hoofd als een leeggelopen ballon en de kracht van een opgebrand kaarsje.

Mensen als jij op weg helpen, met heel concrete mini-stapjes, is wat ik doe als gezondheidscoach. En daar schrijf ik ook over op dit blog. Voor mij is een gezonde leefstijl aannemen de beste garantie om volop van het leven te kunnen genieten. Dus wil je inspiratie voor lekker AIP koken, slaaptips, hulp om te ontspannen, of om meer te bewegen zonder jezelf iets aan te doen, dan zit je hier goed.

Image

Is het AIP iets voor jou?

Vind je het belangrijker om elke dag je wijntje te drinken dan om bevrijd te zijn van je klachten? Heb je je erbij neergelegd een leven lang opgezadeld te zitten met een ziekte die je levenskwaliteit naar beneden haalt? Of wacht je liever tot iemand een pilletje uitvindt dat jou in één klap geneest?

Dan is een genezend protocol niets voor jou.

Ben je het spuugzat om maar half de persoon te zijn die je zou kunnen zijn? Heb je genoeg van de slechte nachten, het ongemak, de zorgen en de pijn van een bestaan met chronische ziekte? Wil je dolgraag zo snel mogelijk weer functioneren in je gezin, op je werk en tussen je vrienden?

Dan kan je waarschijnlijk de focus en vastberadenheid opbrengen die nodig zijn om je eet- en leefwijze te gaan omgooien.

In principe is het AIP-dieet geschikt voor iedereen die chronische klachten wilt verminderen. Of je nu een van de meer dan honderd auto-immuunziekten hebt* of nog geen diagnose kreeg voor jouw symptomen.

Het dieet kan ook veilig worden toegepast door iedereen die eens een “reset” wilt om uit te vissen welke voeding het beste bij hem/haar past. Door het proces van elimineren en herinvoeren vind je wat voor jou op dit moment het ideale dieet is. Los van alle trends en theorieën over voeding. Zoals ze in het Engels zeggen: the proof is in the pudding.

!! Vergeet nooit je arts in te lichten over veranderingen in je dieet of leefstijl. Wie lijdt aan complexe voedselintoleranties, ernstige verteringsproblemen of ondergewicht zoekt best begeleiding bij een voedingsdeskundige.

Hoe begin je eraan?

Geloof me, ik weet wat het is om te leven met chronische vermoeidheid en een lange lijst klachten. Je zit niet te trappelen om een heel nieuw eet- en leefpatroon te gaan organiseren. Het is zo al zwaar genoeg. Ik moet bekennen: ik zag er ook als een berg tegenop. Maar er zijn een aantal dingen die het makkelijker maken. Dit heeft de ervaring me geleerd:

  • Vind het juiste beginmoment
  • Neem kleine stapjes. Je hoeft niet in één keer alles perfect te doen.
  • Roep zo veel mogelijk hulp in van je omgeving. Durf te vragen, dat siert je als mens.
  • Hou het simpel. Zet de belangrijkste feiten op een rijtje en ga daar mee aan de slag. Verdere détails kan je altijd later nog invullen.
  • Druk de voedingslijsten af en neem ze mee als je inkopen doet.
  • Lees dit artikel met enkele belangrijke richtlijnen voor balans.
  • Houd ook je maaltijden eenvoudig. Blijf dicht bij de keuken die je gewend bent en graag lust. Iedereen kan een pan, ovenschaal, stoomkoker of slakom volgooien met groenten en vlees, vis of zeevruchten. Voeg olijfolie, zout, AIP-kruiden, citroen of azijn toe voor de smaak.
  • Sluit je aan bij onze online steungroep voor AIP. Met de steun van lotgenoten wordt het allemaal zo veel draaglijker.
Image

Als je meer hulp wilt

Soms is het gewoon te overweldigend. Kom je er in je eentje niet uit. Dan wil je het liefst iemand die naast je staat en je een tijdje begeleidt op dit gezondheidsavontuur. Iemand die precies begrijpt wat je doormaakt en je steunt met concreet advies voor je dagelijkse leven. Dat is wat ik doe in mijn praktijk als gezondheidscoach. Ik help je je chronische klachten te verminderen door je voeding en leefstijl aan te passen. Natuurlijk niet allemaal tegelijk. Samen kijken we wat de belangrijkste werkpunten zijn en daar gaan we mee aan de slag, op jouw tempo.

Je leest er hier meer over.

Daarnaast werk ik momenteel aan een boek over het AIP en alles wat daarbij komt kijken. Het is heel praktisch opgesteld met uitgebreide informatie, mini-oefeningetjes en een startschema voor wie eraan wilt beginnen. Een beetje een coach in boekvorm, dus. Daarbij hoort een kookboek met meer dan 100 lekkere, simpele receptjes, gebaseerd op voornamelijk lokale ingrediënten. Ik kijk ernaar uit om hier binnenkort meer over te kunnen delen!

Intussen heb ik voor de lezers van dit blog een knaller van een mini-cursus uitgewerkt om van je gezondheidsplan een succes te maken. In 6 lessen krijg je kort en krachtig de belangrijkste punten mee voor elke dag. En een slim systeem om ze nooit meer te vergeten. Schrijf je snel in, het is gratis!

Image

(*) Referenties:

  • Voor een lijst van auto-immuunziekten: https://www.aarda.org/diseaselist/
  • Over het verband tussen auto-immuunziekte en lekkende darm: Fasano, A. Leaky gut and autoimmune diseases. Clin Rev Allergy Immunol. 2012;42(1):71-8
  • Studies over het effect van het AIP-dieet:
  • Gauree G. Konijeti, NaMee Kim, James D. Lewis, Shauna Groven, Anita Chandrasekaran, Sirisha Grandhe, Caroline Diamant, Emily Singh, Glenn Oliveira, Xiaoyun Wang, Bhuvan Molparia, Ali Torkamani, Efficacy of the Autoimmune Protocol Diet for Inflammatory Bowel Disease, Inflammatory Bowel Diseases, Volume 23, Issue 11, 1 November 2017, Pages 2054–2060.
  • Abbott R D, Sadowski A, Alt A G (April 27, 2019) Efficacy of the Autoimmune Protocol Diet as Part of a Multi-disciplinary, Supported Lifestyle Intervention for Hashimoto’s Thyroiditis. Cureus 11(4): e4556. doi:10.7759/cureus.4556
  • Joy Lee, Christian Pedretti, Gauree Konijeti, Clinical Course and Dietary Patterns Among Patients Incorporating the Autoimmune Protocol for Management of Inflammatory Bowel Disease (P12-010-19), Current Developments in Nutrition, Volume 3, Issue Supplement_1, June 2019, nzz035.P12–010–19